Archief Communistisch verzet in de Tweede Wereldoorlog gedigitaliseerd

headerbeeld
datum
Tekst, Afbeelding, Video
Tekst

Een goed beeld over het reilen en zeilen van de ondergrondse CPN

De vele briefjes en egodocumenten geven samen een gevarieerd beeld an de alledaagse praktijk van het verzet (onderduik, overvallen, illegale pers) in Amsterdam en daarbuiten. Dat maakt het archief bijzonder. Al deze documenten bieden namelijk inkijk op de manier waarop de strijders vormgaven aan het verzet, ooggetuige waren van de ondernomen acties, maar ook hoe zij de soms noodlottige consequenties ondergingen. Zo schrijft CPN-bestuurder Jan Dieters aan zijn vrouw, de dag voordat hij de doodstraf tegen zich hoort spreken: "Ik heb politiek verstand genoeg om te weten dat mijn leven elk uur van de dag aan een zijden draad zou hangen als ik in handen van de Duitsers zou vallen". 

Twee brieven van Jan Dieters aan zijn vrouw, voor zijn executie. 1943

Briefje van Cor Borst betreffende af te halen en te verspreiden kranten

Lijst van buitgemaakte goederen bij een overval van de Knok Ploegen op een boerderij

Afscheidsbrief van Lou Jansen aan vrouw en kinderen. 9 oktober 1943

afbeelding
Ingezonden foto's voor het Gedenkboek. 
provenance
IISG
Tekst bij afbeelding

Ingezonden foto's voor het Gedenkboek.

Tekst

Archiefstukken over bekende gebeurtenissen

Daarnaast bevat het archief bijzondere stukken over de Februaristaking, de Spoorwegstaking van 1944 en gevangenschap in de kampen Schoorl, Amersfoort en St. Michielsgestel.

Pamflet 'Protesteert tegen de afschuwelijke jodenpogroms' 1941 (februaristaking)

Pamflet 'Het raderwerk staat stil', spoorwegstaking 1944

Schrift met aantekeningen uit de kampen Schoorl, Amersfoort en St. Michielsgestel

afbeelding
Oproep februaristaking. 
provenance
IISG
Tekst bij afbeelding

Oproep februaristaking.

Tekst

Gedenkboek

Na de bevrijding ontstond binnen de CPN het idee om, naast de Erelijst van Gevallenen van het Rijksbureau voor Oorlogsdocumentatie, een Gedenkboek te maken met daarin de namen, foto’s en gegevens over arrestatie en vervolging van de omgekomen communistische verzetsstrijders. In De Waarheid - het illegale verzets- en partijblad van de CPN - werden oproepen geplaatst voor het toesturen van deze informatie. Het Gedenkboek is nooit gepubliceerd, maar de brieven, ingevulde formulieren met hun gegevens en foto’s zijn zorgvuldig bewaard, en later opgeborgen in het CPN-archief dat werd ondergebracht bij het IISG.

De hieruit voortgekomen namenlijst én de bijbehorende documenten van ruim 1000 omgekomen verzetsstrijders zijn n.a.v. het digitaliseringsproject opnieuw geordend en gecorrigeerd door Joop IJisberg, voorzitter van de Stichting tot beheer van de archieven van de CPN. Ook deze documenten zijn nu online te bekijken. Zoals van Gerrit Willem Kastein en de broers Gideon Willem en Jan Karel Boissevain

Oproep 28 november 1945 'Gedenkboek der Communistische Partij' in De Waarheid

Ingekomen stukken na oproep in De Waarheid tot het samenstellen van een gedenkboek gevallen verzetsstrijders

afbeelding
oproep
provenance
Delpher
Tekst bij afbeelding

Oproep gedenkboek.

Tekst

Archief online

De stukken zijn nu online beschikbaar via de website van het IISG, zodat iedereen de indrukwekkende brieven en ontroerende egodocumenten kan lezen. De bronnen worden eveneens opgenomen in de website en collectieportal Oorlogsbronnen.nl van Netwerk Oorlogsbronnen. De namen van omgekomen CPN-leden en communistische verzetsstrijders, worden opgenomen in Oorlogslevens.nl, en zo verbonden met andere beschikbare bronnen over hen. Hieronder kunt u het overzicht vast bekijken.